15 - 29 september 2001

De Dourovallei en het Sterrengebergte

"Het Douro-gebied is wereldberoemd vanwege de Portwijn die er geproduceerd wordt. Weinigen weten echter dat dit gebied een schat aan natuurlijke schoonheid en hoogstandjes op cultureel gebied herbergt. De levensader is de rivier de Douro, die vanuit de Spaanse hoogvlakte door het Portugese binnenland naar het westen stroomt en bij Porto uitmondt in de Atlantische Oceaan. Wandelend zult u in een week dit liefelijke en nog ongeschonden gebied in al haar verschillende aspecten leren kennen.
Ten zuiden van de Douro ligt het beroemde natuurpark Serra da Estrela, het Sterrengebergte. Hier waant u zich in een ander Portugal, waar u verrast wordt door de woeste schoonheid en ongereptheid van deze streek. Vanaf de uitlopers trekt u in enkele dagen door het hart van het granieten Sterrengebergte naar de Torre, Portugals hoogste punt. U wandelt door uitgestrekte dennenbossen, woeste bergweiden, heldere meertjes en grillige rotsformaties".

Tot zover de uitgebreide reisbeschrijving van SNP over deze wandelreis, die begint en eindigt in Porto. Porto, de stad van de Port en in 1991, samen met Rotterdam, Culturele Hoofdstad van Europa. Dit is merkbaar: diverse gebouwen in de steigers en bouwputten. Maar ook veel vervallen huizen, er moet nog veel gebeuren. De Douro doorsnijdt de stad. Via de in 1885 door Théophile Seyring (leerling van Gustave Eiffel) gebouwde Ponte de Dom Luis kun je naar Vila Nova de Gaia, het eldorado van de porthuizen.

Porto heeft 18 kerken en kathedralen. Gevels en interieurs van een aantal van deze kerken zijn, evenals vele andere gebouwen en huizen, versierd met azujelos, beschilderde tegeltableaus uit de 17e, 18e en 19e eeuw. De Sé Catedral kan echter wel een verfrissende opknapbeurt gebruiken. Een must is het beroemdste café van Porto, café Majestic met zijn art deco interieur.

Hoewel dit een wandelvakantie is, kan een beetje cultuur "natuur"lijk geen kwaad. Vanuit het São Bento station, waar de geschiedenis van het vervoer en scènes van de Portugese geschiedenis zijn afgebeeld, gaan we met de trein naar Pinhão. De trein volt de Douro en wij genieten van prachtige uitzichten en betegelde stationnetjes. 's Middags maken we een "inloop" wandeling van 8 km bij een temperatuur van zo'n 35°C (!). Iedereen was hierdoor het "luie zweet" wel kwijt. We lopen door en langs een aantal portlanderijen, zoals we de komende dagen ook zullen doen en zien dat men volop met de druivenpluk bezig is. In Pinhão wordt dan ook de beste port gemaakt. 's Avonds kunnen we dit proeven, want als aperitief krijgen we een glaasje aangeboden. In dit portgebied lopen we vanuit Pinhão, via São João da Pesqueira naar Tabuaço. We beginnen met asfalt, een ondergrond waarover we de komende dagen (helaas) te veel zullen lopen: de Portugezen zijn, met EU-subsidies, volop bezig met het verbeteren van o.a. de infrastructuur en dat betekent helaas ook: asfalteren. Maar goed, het landschap vergoedt veel: weidse uitzichten over de vele wijnterrassen en een aangename temperatuur.

Het land wordt in dit gebied deels nog met de hak bewerkt. We komen door diverse dorpjes, waar de kerkjes het geluid van de Big Ben laten klinken. De bevolking is allervriendelijkst en je merkt dat deze mensen (en het gebied) nog niet verpest zijn door het toerisme. We wandelen in de omgeving van Tabuaço voordat we het portgebied verlaten. Via Salzedas. gaan we naar Lamego. Hier moeten de trappen met in totaal 686 treden van de kerk Nossa Senhora dos Rémidios beklommen worden. Ook kun je hier diverse azulejos bewonderen, evenals diverse pilaren met beelden.

Met de bus gaan we naar Celorico da Beira en wandelen naar Linhares. We trekken verder de Serra da Estrela in. Het landschap is totaal verschillend van het portgebied. Het is ruig met dennenbossen en weidegebieden. We komen een herder met schaapskudde tegen en volgen een aantal leuke geitenpaadjes. In het dorpje Folgosinho zijn een aantal huizen versierd met volksgedichten op tegeltjes over o.a. de "liefde". We eindigen in Manteigas.

Vanuit Manteigas vertrekken we om 6.30 uur voor de koninginnetocht naar het hoogste punt van Portugal, de 1993 m hoge Torre. We stijgen zo'n 1400 m en zijn iets na 12.30 uur op de Torre, waar je ook met de auto kunt komen. Na de lunch maken we ons op voor een afdaling van 1350 m, waarbij we een aantal stuwmeren passeren, naar het dorpje Loriga. Hier overnachten we in een zeer eenvoudig pension. Inderdaad eenvoudiger kan deze vergane glorie bijna niet, maar het heeft zijn charme. De laatste wandeling is een soort cooling down. We lopen naar het stadje São Romão, genietend van mooie vergezichten over de beboste hellingen en de dorpjes in het dal. We komen diverse bomen tegen met plastic opvangbakjes voor de hars. We overnachten in Sabugueiro in appartementen en gaan via Porto terug naar nederland.

Port is ontstaan door een handelsoorlog in 1667 tussen Engeland en Frankrijk. De Fransen weigerden Engelse stoffen te importeren, waarop de Engelse regering de invoer van Franse wijn verbood. De Britse handelaren gingen op zoek naar nieuwe wijnstreken en ontdekten de Dourovallei. Vanuit Porto werden de vinho verde's naar Engeland verscheept, maar deze wijn kwam zuur als azijn aan. Dus werd er alcohol aan toegevoegd, maar dit werd nog niet gewaardeerd door de Britten. In 1675 kwam Ribeiro Macedo op het idee om de fermentatie (het gistingsproces) te stoppen op het moment dat de wijn nog zoetig en fruitig was, dus voordat alle suiker in alcohol werd omgezet en voegde hier brandy aan toe. Deze nieuwe wijn werd port gedoopt, naar de haven van waaruit hij naar Engeland werd geëxporteerd.

Aangezien dit een beetje op port promotie begint te lijken, sluiten we dit onderwerp af met te zeggen, dat een glaasje port niet te versmaden is en je op de site van het Instituto do vinho do Porto (IVP) meer over port kunt vinden.